Zanim dziecko nauczy się kontrolować ruchy, musi poczuć własne ciało: gdzie kończą się jego ręce, ile waży, jak mocno musi się wesprzeć, żeby nie upaść. W kształtowaniu właśnie tych umiejętności pomaga strefa proprioceptywna. Sercem tej strefy może być piankowy tor przeszkód, łatwy w dezynfekcji i bezpieczny lub materace i podesty do wpinania.

Co jeszcze może znaleźć się w tej strefie?

• Klocki piankowe do przenoszenia – zachęcają do budowania, przenoszenia i pchania, łącząc zabawę z aktywnością ruchową.
• Worki terapeutyczne i poduchy terapeutyczne – zapewniają bodźce związane z dociskiem, które mogą wspierać wyciszenie i regulację pobudzenia.
• Piłki terapeutyczne – umożliwiają zabawy ruchowe angażujące równowagę i koordynację.
• Akcesoria: worki do pchania i przeciągania oraz piłki sensoryczne z wypustkami, które urozmaicają zabawy ruchowe i dotykowe.

To strefa, w której dzieci mogą poruszać się, czołgać, wspinać i ćwiczyć równowagę w sposób dostosowany do ich wieku i umiejętności. Różnorodne aktywności pozwalają im poznawać możliwości własnego ciała i zdobywać nowe doświadczenia ruchowe.

Wytyczne wyraźnie mówią o tym, że aktywność fizyczna w tym wieku wspiera nie tylko mięśnie, ale też koncentrację, samoregulację i zdrowie psychiczne dziecka.

Podstawą wyposażenia tej strefy może być tor przeszkód z tunelem do czołgania, ścieżką równoważną oraz  niskimi podestami i schodkami. Układ poszczególnych elementów warto zmieniać, dopasowując poziom trudności do możliwości dzieci.

Jakie dodatkowe elementy mogą się w niej znaleźć?

• Huśtawka platformowa lub kokon – umożliwiają łagodne kołysanie. Wymagają odpowiedniego montażu, wolnej przestrzeni wokół i użytkowania pod nadzorem dorosłego.
• Ścieżka równoważna – zachęca do stawiania kroków na zróżnicowanym podłożu i ćwiczenia równowagi.
• Niski mostek sensoryczny – pozwala ćwiczyć pokonywanie niewielkich wzniesień i różnic poziomów. idealne dla dzieci uczących się chodzić i wchodzić po schodkach.
• Dyski i wyspy sensoryczne – mogą służyć do tworzenia tras do przechodzenia, omijania i balansowania i skakania.
• Dodatkowe akcesoria: kamienie sensoryczne i piłki do zabaw ruchowych, dobrane do wieku i możliwości dzieci.

a.

Często niedoceniana, a niezwykle istotna strefa, czyli miejsce wyciszenia, w którym dziecko może odpocząć od aktywności i nadmiaru wrażeń. Bardzo ważną umiejętnością, którą dzieci mogą wykształcić podczas zabaw w sali sensorycznej jest regulacja emocji. Przy wsparciu dorosłego dziecko uczy się rozpoznawać swoje potrzeby i stopniowo radzić sobie z emocjami. To balansowanie pomiędzy celowymi bodźcami a spokojem i odpoczynkiem uczy organizm najmłodszych, że jest czas i miejsce na intensywną pracę i czas wyciszenia.

Podstawą strefy ciszy powinien być przytulny zakątek dla malucha, który można stworzyć za pomocą domuk lub namiotu, który pozwoli na odcięcie od zewnętrznych bodźców. Dobrze jeśli domek wygłusza lekko dźwięki dochodzące z sali, jest wyposażony w miękkie poduchy i koce, które pomagają urządzić komfortowe miejsce do odpoczynku.

Do tej strefy rekomendujemy:

• Hamak kokon– umożliwia łagodne kołysanie; wymaga odpowiedniego montażu i użytkowania pod nadzorem dorosłego.
• Miękkie poduchy, fotele lub siedziska typu gruszki – zapewniają wygodne miejsce do spokojnego odpoczynku.
• Materace – pozwalają wygodnie usiąść lub położyć się.
• Panele akustyczne – realnie zmniejszają hałas w całej sali, dzięki czemu mogą ograniczyć pogłos i poprawić komfort akustyczny Sali. .
• Dodatkowe akcesoria: przytulanki poduszki do przytulania, słuchawki wygłuszające, gniotki relaksacyjne oraz inne pomoce dotykowe.

• Skrzynia sensoryczna – umożliwia odkrywanie materiałów o różnych fakturach. Wymienne wypełnienie (np. kasza, makaron, kuleczki) daje niemal nieskończone możliwości.
• Panele dotykowe ścienne i tablica manipulacyjna – zachęcają do poznawania powierzchni oraz przesuwania, obracania i naciskania elementów.
• Maty sensoryczne, ścieżki z wypustkami, piankowe tunele o zróżnicowanych fakturach – pozwalają poznawać różne powierzchnie stopami i dłońmi.
• Dodatkowe akcesoria: piasek kinetyczny, masa plastyczna, kostki i piłeczki o różnych fakturach, materiały tekstylne, gniotki.

• Bezpieczne lustro akrylowe – zachęca do obserwowania własnego odbicia, mimiki i ruchów.
• Tablica z przesuwanymi elementami oraz ścianki manipulacyjne z kształtami – łączą obserwowanie z działaniem i dopasowywaniem elementów.
• Kamienie sensoryczne w różnych kolorach i kształtach – mogą służyć do porównywania, dobierania i układania.
• Zabawki kontrastowe – umożliwiają poznawanie wyraźnych wzorów i kontrastów.
• Dodatkowe akcesoria: czarno-białe plansze kontrastowe , sortery kolorów, przezroczyste pojemniki do obserwacji, zabawki zachęcające do śledzenia ruchu wzrokiem.

Sortery kształtów, koraliki do nawlekania, przeplatanki drewniane, nakrętki i pojemniki do odkręcania, klocki konstrukcyjne czy proste instrumenty muzyczne zachęcają do chwytania, dopasowywania i manipulowania. To pomoce, które łatwo wymieniać i uzupełniać. Należy pamiętać, że pomoce z kategorii F nie mogą stanowić jedynego wyposażenia finansowanego z programu, muszą towarzyszyć wyposażeniu innych stref sensorycznych wskazanych w regulaminie. Koszt ich zakupu wraz z dostawą może wynosić maksymalnie 40% łącznych wydatków na realizację zadania.

Nie. Może to być wydzielona część zwykłej sali, o ile spełnia wytyczne.

Nie. Urządzenia emitujące światło niebieskie są zakazane w wytycznych i niekwalifikowalne. Wybieraj ciepłe, regulowane światło i sprzęt bez podświetlenia.

Od urządzeń głównych w każdej strefie: toru z pianki, huśtawki, kącika wyciszenia i skrzyni sensorycznej. Akcesoria i pomoce z motoryki małej dokupuj później, bo nie można ich dofinansować samodzielnie.

Tak, ale w kosztorysie należy przypisać go do jednej sfery i klasy. Dzięki temu wojewoda łatwiej go zweryfikuje.

Nie. Wytyczne wymagają stonowanych barw, a bodźców dostarcza sprzęt, nie ściany. Unikaj plakatów, naklejek i fototapet.